Novi Sad

Novi Sad je najveći grad Autonomne Pokrajine Vojvodine i njen administrativni centar, posle Beograda drugi grad u Srbiji po broju stanovnika i površini. Prema popisu iz 2022. bilo je 260.438 stanovnika, dok je na teritoriji grada Novog Sada bilo 368.967 stanovnika.

Osnovan 1694. godine, Novi Sad je dugo vremena bio centar srpske kulture, zbog čega je često nazivan Srpska Atina. Danas je veliki industrijski i finansijski centar srpske ekonomije, univerzitetski, školski, kulturni, naučni, zdravstveni i politički centar Vojvodine, grad domaćin mnogih međunarodnih i domaćih privrednih, kulturnih, naučnih i sportskih manifestacija, kao i grad muzeja, galerija, biblioteka i pozorišta. Novi Sad je biran za omladinsku prestonicu Evrope (2019) i evropsku prestonicu kulture (2022), a takođe je uvršten na Uneskovoj listi kreativnih gradova (2023).

Grad leži na obalama reke Dunav, između 1252. i 1262. kilometra rečnog toka. Na levoj obali Dunava se nalazi ravničarski deo grada (Bačka), dok je na desnoj obali, na obroncima Fruške gore, smešten brdoviti deo grada (Srem). Nadmorska visina sa bačke strane je od 72 do 80 m, dok se sa sremske strane kreće između 250 i 350 m. Kod Novog Sada se u Dunav (sa leve strane reke) uliva Mali bački kanal, koji je deo sistema kanala Dunav—Tisa—Dunav. Bački deo grada je smešten sa obe strane ovog kanala.

Novi Sad u središnjem delu autonomne pokrajine Vojvodine, na severu Srbije, na granici Bačke i Srema.

Grad leži na obalama reke Dunav, između 1252. i 1262. kilometra rečnog toka. Na levoj obali Dunava se nalazi ravničarski deo grada (Bačka), dok je na desnoj obali, na obroncima Fruške gore, smešten brdoviti deo grada (Srem). Nadmorska visina sa bačke strane je od 72 do 80 m, dok se sa sremske strane kreće između 250 i 350 m. Kod Novog Sada se u Dunav (sa leve strane reke) uliva Mali bački kanal, koji je deo sistema kanala Dunav—Tisa—Dunav. Bački deo grada je smešten sa obe strane ovog kanala.

Sa 15 prigradskih naselja, opštinsko područje grada Novog Sada obuhvata površinu od 702,7 km2, dok uže područje Novog Sada sa Petrovaradinom i Sremskom Kamenicom zauzima površinu od 129,4 km2. Građevinski rejon grada obuhvata površinu od 106,2 km2.

Grad se nalazi na važnim saobraćajnim koridorima, što obezbeđuje značajne komparativne prednosti. Novi Sad ima drumsku, železničku i rečnu vezu sa okruženjem. Mesto je sticanja i povezivanja mreže magistralnih kopnenih saobraćajnica na pravcima:

Severoistočna i Istočna Evropa, prema Bliskom i Dalekom istoku;
Srednja Evropa i Severna Evropa, prema jadranskim lukama.
Kroz grad prolazi saobraćajni koridor br. 10 koji na svom osnovnom pravcu od Salcburga do Soluna povezuje osam, a uključujući krake, još šest država. Koridor br. 7 ili Dunavski koridor vodenim putem, preko Dunava, povezuje zemlje zapadne Evrope sa Crnim morem. Plovnim malim kanalom Novi Sad je povezan sa sistemom kanala Dunav—Tisa—Dunav koji omogućava saobraćajne veze plovnim putem i to uzvodno do srednje Evrope i nizvodno prema Crnom moru. Novi Sad se nalazi na 1.255 km toka, na sektoru Grada teče široko, kroz ravnicu, gradeći mnogobrojne ade, rukavce i sprudove.

Opštinsko područje Grada Novog Sada okružuju opštine Bački Petrovac, Vrbas, Temerin, Žabalj, Titel, Inđija, Sremski Karlovci, Irig i Beočin, čiji stanovnici, zajedno sa stanovnicima još nekih opština Južnobačkog okruga, gravitiraju Novom Sadu.

Broj turista je počeo da se povećava od 2000. kada je Srbija počela da se otvara prema zapadnoj Evropi i Sjedinjenim Državama. Početkom jula svake godine održava se muzički festival Egzit, koji godišnje posećuje oko 150.000 posetilaca. Pored ovog festivala, Novosadski sajam privlači mnoge poslovne ljude. U maju se u gradu održava najveći poljoprivredni sajam u regionu, a broj posetilaca sajma je 2017. dostigao 130.000. U gradu postoji turistička luka kod Varadinskog mosta na koju mogu pristati brodovi koji krstare Dunavom.

Najpoznatija građevina u Novom Sadu je Petrovaradinska tvrđava, koja dominira nad gradom i pruža odličan pogled na gradsko jezgro. Nacionalni park Fruška gora je udaljen približno 20 km od centra grada.