Đavolja Varoš

Đavolja varoš je skup zemljanih glavutaka ili kula na čijim vrhovima se nalaze kamene kape (blokovi, andezitske kupe). Ima ih više od dve stotine, visoke su od dva do petnaest metara, a široke od pola do tri metra. Đavolja varoš je retki prirodni fenomen koji se nalazi na Radan planini u ataru sela Đake, u blizini Kuršumlije, oko 90 km jugozapadno od Niša. Čine je 202 kamene figure koje su nastale dugotrajnim i strpljivim radom prirode. Smeštene su u dve jaruge (Đavolja jaruga i Paklena jaruga), koje su podeljene vododelnicom, čiji se završni delovi spajaju u erozivnu čelenku. .

Đavolja varoš je bila najbolje plasirani evropski kandidat u svojoj kategoriji, kao jedan od 77 kandidata za sedam svetskih čuda prirode, a još je značajnije što je u trci bila sve do poslednjeg glasanja koje se završilo u leto 2010. godine.

Stavljen je pod zaštitu još 1959. godine, a 1995. godine Đavolja varoš je Uredbom Vlade Republike Srbije proglašena za prirodno dobro od izuzetnog značaja i stavljena je u prvu kategoriju zaštite.

Danas se Đavolja varoš nalazi unutar Turističkog kompleksa gde se nalazi više etno krčmi i ribnjaka kao i Prolom Banja i Lukovska Banja. Pored zemljanih kula koji su glavna atrakcija, nalaze se i okna saskih rudnika iz 13. veka, a mogu se videti i sa leve i desne strane. Sasi su bili poznati kao vrsni rudari, te su ih srpski vladari iznajmljivali u većini starih rudnika na području Srbije. Staza dalje prolazi pored prvog izvora mineralne vode - Crvenog vrela, i dalje vodi do prvog vidikovca sa kojeg se vide zemljane figure. Desno od prvog vidikovca, nalazi se i drugi viši vidikovac. Najbliže što se može prići figurama su upravo ova dva vidikovca, koja gledaju na zemljane figure, nastale uticajem erozije vode i vetra. Odatle se staza vraća nazad na polaznu tačku. Staza prolazi još pored crkve Sv. Petke iz 13. veka (u fazi rekonstrukcije 2010). Do same Đavolje varoši napravljen je asfaltni put, a sam turistički kompleks je elektrifikovan i prilagođen turistima. Do zemljanih kula dolazi se pešačenjem, a okolo zemljanih kula postavljeni su vidikovci sa kojih se posmatraju zemljine kule. Zemljane kule osvetljene su po tehnologiji led dioda sa 28 različitih boja.

Na 2 km od prirodnog spomenika Đavolja varoš, pored Žutog potoka, nalazi se etno krčma Dva ambara.